Hou rekening met mogelijke weerstand. Doe er iets mee.

  • Neem elke vorm van weerstand ernstig. Ga in dialoog met zij die weerstand bieden.
  • Maak gebruik van opmerkingen en kritiek om je voorstel te verbeteren. Weerleg onwaarheden en mythes.
  • Bouw in je voorstel zekerheid en bescherming in voor zij die het nodig hebben.
  • Dring ingrijpende veranderingen niet te snel op aan mensen. Geef hen de tijd om afscheid te nemen van de oude realiteit.
Verandering gaat dikwijls gepaard met weerstand. Hoewel weerstand bij velen een negatieve bijklank heeft, is dit verschijnsel niet per definitie slecht. Alles hangt af van de redenen waarom mensen weerstand bieden. Onderzoek dus wat er aan de basis ligt van het verzet. Want als je de reden begrijpt waarom mensen weerstand bieden, dan kun je er ook beter mee omgaan.

Weerstand kan een uiting van kwaad opzet zijn. Mensen kunnen de boel doelbewust saboteren. Bijvoorbeeld wanneer ze veranderingsprocessen misbruiken om persoonlijke vetes, conflicten of politieke spelletjes uit te vechten. In dergelijke situaties werkt weerstand verlammend. Je mag dan nog zoveel sleutelen aan de inhoud van je voorstel. Omdat diegene die weerstand biedt uiteindelijk niet op de inhoud van je voorstel reageert, zal dit geen zoden aan de dijk brengen. Dat hoeft echter niet te betekenen dat je bij de pakken moet blijven zitten. Maar voor je inhoudelijk verder kan werken, zal je eerst een geschikte aanpak moeten uitdokteren.
Anderzijds kan er ook iets heel anders achter weerstand zitten en kan weerstand net energie geven om sneller en betere resultaten te boeken.

Als weerstand een gevecht voor de goede zaak is…

Mensen bieden in dit geval weerstand omdat ze meer geloven in een ander voorstel of een andere aanpak. Zij gaan niet in op je voorstel omdat ze het anders willen aanpakken. Positief is dat jullie allebei vooruit willen en verandering willen realiseren. Dat is een belangrijke vertrekbasis. Ga in dialoog. Zoek raakvlakken. Probeer de krachten te bundelen.

Als weerstand het gevolg is van eerdere slechte ervaringen met gelijkaardige ideeën of voorstellen…

Anderen zien redenen waarom je aanpak niet zal werken en gaan daarom op de rem staan. Ze komen met terechte en intelligente kritiek. Gebruik die opmerkingen in je voordeel. Waak er wel over dat de kritiek echt terecht is. Weerstand kan ook het gevolg zijn van de onterechte overtuiging dat bepaalde zaken nu eenmaal niet anders kunnen omdat ze het nooit anders hebben geweten. In dat geval zal jij die hardnekkige ideeën of mythes moeten weerleggen met een sterk en geloofwaardig verhaal.

Als mensen weerstand bieden omdat jouw voorstel hun belangen schaadt…

Dit is het sterkst bij personen die veel te verliezen hebben. Laat ze in dit geval voor zichzelf opkomen. Bespreek je voorstel. En onderhandel – indien nodig – over de voor- en nadelen dat je voorstel hen biedt. Bouw zekerheid en bescherming in. Beperk de nadelen tot een minimum en geef zoveel mogelijk gewicht aan de positieve effecten van je voorstel.

Als mensen weerstand bieden uit schrik om de schuld te krijgen als het fout loopt…

Dit is vooral het geval voor mensen die zich in een zwakkere machtspositie bevinden, afhankelijk zijn van anderen, minder mogelijkheden hebben om de gang van zaken in de onderneming te beïnvloeden, mindere connecties of een fout imago hebben, … Deze vrees is zelden onterecht. Zij hebben in het verleden al ervaren dat men, als een verandering mislukt, de schuld in hun schoenen schuift. Bouw ook hier de nodige zekerheid en bescherming in zodat mensen zich veilig voelen bij jouw voorstel.
“Er is een vreemde evolutie merkbaar. Als je je nu niet houdt aan de nieuwe procedures dan krijg je al eens te horen dat je je niet houdt aan afspraken ‘die jullie zélf hebben opgesteld’. Dat wordt dikwijls te snel gezegd. En sommige mensen worden er mondeling op afgestraft. Nu de directie ook meer en meer met aangetekende brieven en aanmaningen begint te werken, leeft bij sommigen de vrees dat ze zich in het vervolg nog meer op dit excuus zal beroepen

Als weerstand niet is gericht tegen de verandering zelf maar tegen het verlies van de oude, vertrouwde realiteit

Dit is vooral het geval bij ingrijpende vernieuwingen. Ingrijpende veranderprocessen vragen tijd. Als mensen afscheid moeten nemen van iets, als er sprake is van een einde, dan worden ze altijd boos, verdrietig, bang en verward. Kijk maar wat er gebeurt als mensen slecht nieuws moeten verwerken: eerst komt ontkenning en ongeloof, daarna boosheid en conflict, dan verdriet en pas daarna zijn ze klaar om verandering te aanvaarden en de moed te herwinnen. De emoties van het rouwproces worden soms ten onrechte geïnterpreteerd als signalen van onwil of kwaad opzet. Gun mensen daarom de tijd om te rouwen. Erken het verlies dat het afscheid van de oude realiteit met zich meebrengt en duw je voorstel niet te snel door. De beoogde verandering zal hierdoor niet sneller worden doorgevoerd, maar uiteindelijk wel meer en beter worden gedragen.