Waarom zijn de dingen zoals ze zijn? Wat zijn mogelijke oorzaken van het probleem?

  • Ga, vóór je acties of voorstellen bedenkt, eerst op zoek naar de kern van het probleem.
  • Leg alle informatie die je hebt verzameld naast elkaar. Zoek verbanden tussen de verschillende stukken informatie.
  • Maak jouw uitleg logisch en aannemelijk voor anderen. Toets je verhaal af bij collega’s, familieleden of vrienden vooraleer je ermee naar de werkgever stapt.
Je kan heel wat informatie verzamelen over de werkbaarheid van jobs in jouw onderneming. Zeker wanneer je verschillende bronnen gaat combineren en uiteenlopende, soms zelfs tegenstrijdige informatie naast elkaar legt. De kans is groot dat je op een bepaald moment op een hele berg informatie komt te zitten. Alle knelpunten en alle problemen tegelijkertijd aanpakken lukt niet. Want als je alle dingen die beter kunnen meteen in acties zou vertalen, dan krijg je een onwerkbaar kluwen. Ga daarom eerst op zoek naar de fundamentele oorzaken van het probleem, voor je acties begint te plannen.

Leg alle informatie die je hebt naast elkaar. Stel jezelf de vraag waar de problemen die jij wil aanpakken vandaan komen en wat ze in stand houden. Ga op zoek naar onderlinge verbanden: wat zijn de oorzaken van wat? En wat zijn de gevolgen? Maak op die manier een verhaal dat uitlegt ‘waarom de dingen zijn zoals ze zijn’.

“Vroeger had je mensen die hier tot hun 65ste bleven werken en dan met tranen in de ogen afscheid namen. Nu beginnen velen al op hun 50ste uit te kijken naar manieren om zo rap mogelijk te kunnen stoppen. En dat is logisch. Want niemand voelt zich nog goed bij wat hij doet. De werknemers mogen niet meer zelf bepalen welke producten het best bij welke klanten passen. Maar ze moeten constant bezig zijn met targets (…) Dat betekent dat zij dikwijls zelf niet achter het product staan dat ze aan de klant verkopen omdat ze weten dat de klanten er geen baat bij hebben. En de klanten voelen dat natuurlijk en komen nadien terug met klachten (…) Dat weegt op werknemers (…) Er zijn zelfs enkele zelfmoorden geweest.”     
De wijze waarop jij oorzaken en gevolgen rangschikt en het verhaal dat jij op die manier maakt, is gebaseerd op jouw kijk en jouw interpretatie van de feiten. Iemand anders zal heel waarschijnlijk een ander verhaal maken en tot een andere uitleg komen. Daarom is het belangrijk dat je goed nadenkt over jouw verhaal. Als jouw uitleg voor jou logisch lijkt, dan zal je het ook beter aan de man kunnen brengen bij je werkgever. Als je verklaring echter maar met haken en ogen aan elkaar hangt, dan is jouw uitleg makkelijker te weerleggen. En dan sta je minder sterk in de schoenen. Toets daarom jouw interpretatie op voorhand eens af bij enkele collega’s of bij mensen die helemaal niets met de situatie te maken hebben. Hun vragen en opmerkingen kunnen jouw verhaal nog sterker maken. En als je uitleg bij hen aanslaat, dan is de kans groot dat je goed zit. 
Je kunt het vergelijken met een film maken van een stapel foto’s. Stel je voor dat een vriendin van jou terugkomt van een strandvakantie. Je ziet op haar tafel enkele foto’s liggen van haar reis. Op de ene foto zie je een romantisch dinertje met een voor jou onbekende man. Op een andere foto zie je haar met een droef gezicht staren naar de zee. Op een derde foto zie je haar onuitgeslapen onder een parasol aan een cocktail nippen. Wat is het verhaal? Het hangt er maar van af in welke volgorde je de foto’s legt. Zou ze dolgelukkig teruggekomen zijn na de man van haar leven te hebben ontmoet? Of viel een hoopvolle relatie volledig in het water tijdens de trip?