Laat je niet afleiden door oppervlakkige problemen. Handel doelgericht.

  • Gebruik spanningen of conflicten tussen werknemers als een waardevolle bron van informatie. Ga op zoek naar de echte oorzaak van hun frustratie.
  • Onderzoek de relatie tussen jobkenmerken en werkbaarheidsproblemen.
  • Laat je niet meesleuren in conflicten tussen collega’s. Stel de werkgever of leidinggevenden voor hun verantwoordelijkheid.
Individuele fouten, persoonlijke conflicten of specifieke gebeurtenissen op de werkvloer kunnen de samenwerking tussen collega’s moeilijk of zelfs onmogelijk maken. Zeker wanneer ze in stresserende, onaangename of gevaarlijke omstandigheden moeten werken. De verleiding om in dergelijke situaties zelf in te grijpen en op de betrokken werknemers af te stappen, is dikwijls groot. Hoewel dit met de beste bedoelingen kan gebeuren, levert dat in de praktijk meestal niet het gewenste resultaat op. Vaak raak je dan zelf in het conflict verzeild en word je betrokken partij waardoor een deel van de werknemers zich tegen je keert. Uiteindelijk verzwakt zo jouw positie als werknemersvertegenwoordiger. Om dit te vermijden raden wij aan om je niet te snel te mengen in conflicten tussen collega’s. Het is aan de werkgever of zijn vertegenwoordiger(s) om brandjes tussen collega’s te blussen.

“Je kunt ons bedrijf vergelijken met een fruitmand, en de werknemers met appelen en peren. En als je tot een oplossing wil komen voor de vele afwezigheden en ziektegevallen dan moet je goed beseffen dat het de mand is die rot is, en niet het fruit.”     
Dat het op een bepaald moment botst tussen collega’s die onder hoge stress staan of gefrustreerd rondlopen, is menselijk en logisch. Belangrijk is echter om te onthouden dat het in dergelijke situaties niet volstaat om betrokken werknemers te straffen voor grensoverschrijdend gedrag, zoals vaak het geval is (tenzij er kwaad opzet in het spel is natuurlijk). Wie het probleem echt bij de bron wil aanpakken, moet zich de vraag stellen hoe het komt dat zij zo gestresseerd en gefrustreerd zijn geraakt. Ga op zoek naar de oorzaak want daar ligt de sleutel tot verandering.
Wil je de oorzaak van de brand bestrijden en de werkbaarheid van jobs echt verbeteren, dan moet je de aandacht niet enkel richten op het gedrag van individuele werknemers maar ook op de omstandigheden en de structuren waarin ze werken. Die zaken hebben een grote impact op de werkbaarheid van jobs. Onhaalbare deadlines, afstompend werk of een slechte ondersteuning door leidinggevenden, … Het zijn maar enkele zaken die tot stress, frustratie of wrijvingen op de werkvloer kunnen leiden. Anders gezegd: jobkenmerken hebben een belangrijke invloed op het gedrag, de opvattingen en de houding van werknemers.

Hoe jobs er uit zien, welk takenpakket werknemers hebben en hoe werkbaar hun job is, dat alles is het gevolg van menselijke beslissingen. Ook in jouw onderneming heeft men ooit beslist om al het werk dat er moet worden verricht op te splitsen in aparte takenpakketten en functies. Dit gebeurde door bepaalde personen, in een bepaalde tijdsgeest, met een welbepaalde bedoeling. Als de wil er is, kunnen jobs en functies dus ook veranderen.
Dat wordt bijvoorbeeld pijnlijk duidelijk bij herstructureringen als functies worden geschrapt en taken van ontslagen werknemers worden herverdeeld over de overblijvende collega’s. Maar dit leert ons wel dat jobkenmerken het resultaat zijn van menselijke keuzes. Ze zijn voor discussie vatbaar.
Als je structureel wil sleutelen aan werkbaar werk dan moet je ook die zaken ter discussie durven stellen.

“Wij hebben ooit een plantmanager gehad die had beslist dat we het eerste kwartier na het hoofdverlof niet moesten draaien zodat collega’s kort konden bijbabbelen. Nu is daar geen tijd meer voor. Het werk is zodanig geregeld dat mensen te ver staan van elkaar om nog met elkaar te kunnen praten. Als je toekomt na het verlof moet je direct weer aan de slag en ben je onmiddellijk weer de robot van daarvoor. De sociale omgang op de werkvloer is beperkt. En dat toont zich ook in de sfeer. Je moet bij wijze van spreken naast elkaar op ’t wc gaan zitten om elkaar eens te horen.”